Manifest
Waar wij voor staan.
Inleiding
We leven in ontwrichte tijden. Ontwikkelingen in de geopolitiek zijn ronduit verbijsterend te noemen. Het internationaal recht lijkt verleden tijd, zogenoemde bondgenootschappen blijken in de praktijk niets voor te stellen en de zelfbenoemde vaandeldragers van de ‘vrije wereld’ breken deze nu zelf in rap tempo af. Daarnaast worden de gevolgen van jaren van ecologische afbraak steeds zichtbaarder en kunnen we de klimaatcrisis inmiddels alleen maar proberen te verminderen, want voor voorkomen is het al te laat.
Gemeenschap
Samen leven, samen beslissen
Nederland als gemeenschap
Een land is niets als er geen gemeenschap is. Mensen zijn geen losse eilandjes die met elkaar moeten concurreren maar sociale wezens die afhankelijk zijn van elkaar. Sociale structuren die zijn verdwenen door decennia aan doorgeslagen individualisering moeten heropgebouwd worden en actief burgerschap moet versterkt en aangemoedigd worden. We pleiten voor een samenleving gebaseerd op ontmoeting en dialoog waar gezamenlijk eigenaarschap over besluitvorming en de leefomgeving centraal staan. Dit willen wij bereiken door:
- Ons actief aan te sluiten bij de vele maatschappelijke stichtingen waar Nederland al op draait en bij te dragen aan het goede en noodzakelijke werk wat ze doen.
- Huizen van Actief Burgerschap in elke wijk te installeren waar de gemeenschap samenkomt voor ontmoeting, ontspanning en politieke besluiten. Deze plekken zijn er voor en door de gemeenschap.
- Wijkbonden op basis van loting te introduceren. Deze bonden hebben inspraak bij de overheid en werken samen met uitvoerende instanties.
- Openbare parken te laten beheren door de lokale gemeenschap.
- Kleinschalige en lokale zorg te verwezenlijken die dicht bij huis opereert, bijvoorbeeld een basisarts en maatschappelijk werk.
Eerlijke economie
Leven om te ontdekken
Arbeid en economie
Onze huidige economie is fundamenteel verkeerd ingericht. Het dient in de eerste plaats de belangen van grote bedrijven en de superrijken. Banken nemen roekeloze risico’s met ons spaargeld en de industrieën met onze leefomgeving. Maatschappelijk zinvol werk wordt onderbetaald en werk met een negatief maatschappelijk effect royaal beloond. Wij geloven dat maatschappelijke groei belangrijker is dan economische groei en pleiten voor een grondige hervorming van ons financiële stelsel waarbij de overheid de leiding neemt over geldschepping en investeringen. Deze hervormingen uiten zich onder andere door:
- Strikte scheiding tussen spaar- en investeringsbanken, invoering van een digitale euro, en een staats spaarprogramma om publieke werken te financieren zonder private risico’s.
- Verbod op het terugkopen van eigen aandelen voor bedrijven met staatssteun en een zware belasting op terugkopen van aandelen voor anderen, zodat kapitaal productiever wordt ingezet.
- Invoering van een werkweek van 4 dagen van 6 uur, afschaffing van het minimumjeugdloon en een verhoging van het minimumloon.
- Wettelijke erkenning van het stakingsrecht, toelating van solidariteitsstakingen, en verplichte winst- en zeggenschapsdeling in bedrijven om de macht van werknemers te vergroten.
- Volledige verantwoordelijkheid van uitzendbureaus voor repatriëring en huisvesting, strenge regulering tegen uitbuiting, en snelle, duurzame integratie van statushouders in de arbeidsmarkt.
Digitale rechten
Mens blijven in digitale tijden
De digitale maatschappij
Ingrijpende veranderingen door technologische vooruitgang zijn in de geschiedenis altijd gepaard gegaan met wetgeving om bij te sturen. Maar we lopen hopeloos achter in de digitale revolutie waar we middenin zitten. Internet begon als een middel voor vrijheid maar is uitgegroeid tot een speeltje van een handvol big-tech bedrijven. Zij oefenen hiermee een volledige controle op onze communicatie uit en schenden onze privacy op een ongeëvenaarde manier. Deze monopolies zorgen ervoor dat onze gedeelde realiteit is verdwenen en brengen daarmee onze gemeenschap en democratie in gevaar. Voor individuen leidt deze afhankelijkheid tot verslaving en depressie en het verlies van menselijke autonomie. Wij missen een maatschappelijk debat over welke digitale wereld we eigenlijk willen en het is cruciaal dat het internet weer een veilige publieke ruimte wordt. Dit willen we aanjagen door de volgende maatregelen:
- Digitale communicatie hoort een publieke nutsvoorziening te zijn. We beginnen daarom met de ontwikkeling van een social-media commons: een transparant, door belasting gefinancieerd sociaal medium.
- Tot die tijd eisen wij een verplichte openbaarheid van algoritmen, een verbod op anonieme advertenties, en een belasting op data-extractie waarbij bedrijven compenseren voor het gebruik van persoonsgegevens.
- Een verbod op volledig geautomatiseerde beslissingen zonder menselijke evaluatie, een vertraging en regulering van de AI-race, en verplichte watermerken en energielabels voor generatieve AI.
- Een streng verbod op biometrische gezichtsherkenning, slimme camera's in de publieke ruimte en virtuele vrienden.
- Actieve overstap van de overheid naar open-source alternatieven en dwang tot interoperabiliteit voor big-tech-bedrijven om monopolievorming te doorbreken.
Leefbare aarde
Onderdeel van het geheel
Natuur
Nederland wordt minder gezond en op langere termijn onleefbaar door vervuiling. De natuur staat zwaar onder druk na decennia wegkijken en ontkenning van de klimaatcrisis. We zijn het punt waarop we verplicht zijn tot een radicale verandering van uitstoot, consumptie en levensstijl al lang geleden gepasseerd. Maar dat wil niet zeggen dat gewone mensen daarvoor zouden moeten betalen. De veroorzakers en profiteurs van de vervuiling moeten hiervoor verantwoordelijk worden gehouden en daarbij de noodzakelijke aanpassingen in de maatschappij en in het leven van gewone mensen financieren. Dit willen we bereiken door:
- Uitkoop van de meest vervuilende boeren en het realiseren van tien nieuwe bossen, strengere handhaving op- en gevangenisstraffen voor vervuilende CEO’s.
- Investeringen in groene industrie en nationale isolatie programma’s, een CO2-belasting waarvan de opbrengst direct terugvloeit als uitkering aan het volk.
- Actieve stimulatie van alternatieven voor auto en vliegtuig: een beter en goedkoper (Europees) treinnetwerk en minder ruimte voor (privé)auto’s.
- Strikte duurzaamheidseisen voor alle producten, subsidiëring van Europese kleding en vastlegging van het recht op reparatie.
- Oprichting van een nationale groene investeringsbank, verzwaring van het stroomnet met staatsaandelen, aanleg van de Lelylijn en het stoppen van uitbreidingen van Schiphol.
Wonen
Het recht om je thuis te voelen
Wonen
Nederland heeft een wooncrisis. Een tekort van meer dan 440.000 huizen zet de samenleving onder druk. Dit komt niet door immigranten of boeren maar door verkeerde politieke keuzes, falend beleid en het faciliteren van het grote geld. Private investeerders bouwen voor zoveel mogelijk winst en niet naar behoefte. Hierdoor krimpt de sociale huur en komt de bestaanszekerheid van burgers in gevaar. Wonen is een basisbehoefte en zou dus ook een basisrecht moeten zijn. De overheid moet de regie terugnemen van de markt en wonen op de volgende manieren een publiek goed maken:
- Vastleggen van het recht op huisvesting in de wet, terugpakken van de regie door de overheid en het omzetten van alle door de staat gefinancieerde woningen naar sociale huur.
- Introductie van een Staatsspaarprogramma voor woningbouwinvesteringen en het recht op onteigening (met 100% WOZ-compensatie) bij meervoudig bezit.
- Oplossing van de stikstofcrisis via uitkoop van boeren, invoering van een leegstandsbelasting, versoepeling van regels voor winkelpanden en legalisering van kraken als prikkel.
- Oprichting van landelijke expertteams voor ruimtelijke planning en bezwaarprocedures, met een verbod op strategische bezwaren die enkel gericht zijn op uitkoop.
- Verlaging van maximale hypotheken met compensatie voor starters, stimulering van samenwonen en uitbreiding van aanleun- en seniorenwoningen voor betere doorstroom.
Wil je ons volledige manifest lezen? Klik hier
Sociale zekerheid
Genoeg voor iedereen
Sociale voorzieningen en belasting
Onze maatschappij is verbonden door wederzijdse afhankelijkheid. Individueel succes is onmogelijk zonder de collectieve infrastructuur en de (onbetaalde) arbeid van anderen. Het huidige sociale vangnet bestaat uit een ingewikkeld systeem van toeslagen en aftrekposten dat kwetsbaren hard straft voor elke fout. Wij pleiten voor een financieel systeem gebaseerd op menselijke waardigheid en zelfontplooiing, wat de waarde van mantelzorg en vrijwilligerswerk erkent en aanmoedigt. Dit doen we door het verschil in vermogen te verkleinen. Opstapelingen en het rondpompen van kapitaal bedreigen ons sociale systeem en extreme rijkdom is immoreel. De uitdagingen van de 21e eeuw vragen allereerst om een structurele verandering in welvaartsverdeling en dat willen we bereiken door: